Preminuo Robert Duvall (1931–2026): Tiha snaga američkog filma

Preminuo je Robert Duvall, američki glumac čija je karijera trajala više od sedam decenija. Imao je 95 godina. Vest o njegovoj smrti objavila je supruga Luciana putem društvenih mreža, navodeći da je Duvall preminuo mirno, u svom domu u Middleburgu, u saveznoj državi Virginia, okružen ljubavlju i podrškom porodice.

Robert Duvall nikada nije bio zvezda u klasičnom holivudskom smislu. Nije bio idol tinejdžerskih soba niti tipični filmski lepotan. Ono što je imao bilo je daleko trajnije – sposobnost da se ureže u pamćenje bez podizanja glasa. Njegova gluma nije bila eksplozivna, već suptilna i postojana. Ostajala je.

Glumu je studirao kod Sanforda Meisnera u čuvenoj školi Neighborhood Playhouse u Njujorku. U ranim danima delio je stan sa Dustinom Hoffmanom i Geneom Hackmanom, radeći razne poslove kako bi preživeo – od raznošenja pošte do vožnje kamiona. Bila je to generacija koja nije čekala prilike, već ih je stvarala upornošću i radom.

Prvi veliki proboj ostvario je 1962. godine ulogom Booa Radleyja u filmu To Kill a Mockingbird. Iako je tumačio jednog od najvažnijih likova američke književnosti, u filmu nije imao nijednu repliku – samo prisustvo. Scenarista Horton Foote preporučio ga je za ulogu nakon što ga je gledao u pozorišnoj predstavi u Njujorku.

Prekretnica dolazi 1972. godine sa likom Toma Hagena u filmu The Godfather. Kao hladnokrvni i promišljeni consigliere porodice Corleone, Duvall je doneo liku suzdržanost i unutrašnju snagu. Dok su drugi likovi reagovali impulsivno i emotivno, Tom Hagen je bio oličenje kontrole. Ta uloga donela mu je i prvu nominaciju za Oskara.

Godina 1979. dodatno je učvrstila njegov status jednog od najvećih glumaca svoje generacije. U filmu The Great Santini igrao je strogog marinca koji psihološki lomi sina u pokušaju da ga „očvrsne“. Iste godine pojavio se i u ratnom spektaklu Apocalypse Now, gde je kao potpukovnik Bill Kilgore izgovorio jednu od najpoznatijih replika u istoriji filma: „I love the smell of napalm in the morning“. Scena je snimljena na Filipinima, uz prave eksplozije i avione koji su nadletali set, što je dodatno doprinelo njenoj kultnoj reputaciji.

Duvall je kasnije govorio kako su mu ljudi decenijama ponavljali tu repliku kao da dele neku tajnu s njim – često je, kako je uz osmeh isticao, i pogrešno citirajući.

Oskara je konačno osvojio 1984. godine za glavnu ulogu u filmu Tender Mercies, gde je tumačio Maca Sledgea, posrnulog kantri pevača koji pokušava da izgradi novi život. U filmu je i sam pevao, dodatno potvrdivši svoju posvećenost ulozi.

Robert Duvall preminuo je 15. februara 2026. godine na svom ranču u Virginiji. Porodica je zamolila javnost da mu oda počast na jednostavan način – gledanjem dobrog filma, pričom za stolom ili vožnjom kroz prirodu, u tišini i zahvalnosti.

Otišao je glumac koji nije tražio pažnju, ali ju je uvek zasluživao.