Umetnici bez kojih smo ostali u 2022. godini
Još je jedna godina prošla, a tokom nje oprostili smo se sa nekim od najvećih imena domaće i svetske muzičke scene.
Piše : Rastko Tomić
Michael Lang
Michael Lang, organizator legendarnog Woodstock festivala, preminuo je u 77. godini 9. januara 2022. godine. Prema portparolu porodice Michael Pagnotta, Lang je preminuo nakon komplikacija od retkog oblika ne-Hodgkinovog limfoma.
Lang je učestvovao i u Woodstock-u, dokumentarcu o festivalu iz 1970. godine, a nastavio je sa produkcijom narednih događaja Woodstock ’94 (na kojima su bili izvođači poput Nine Inch Nails, Green Day i Red Hot Chili Peppers) i Woodstock ’99, koji je ugostio setove sličnih izvođača – Limp Bizkita, Metallice i Rage Against The Machine-a.
Branislav Anđelović Bane
Nekadašnji član čuvenog sastava Rokeri s Moravu Branislav Anđelović Bane preminuo je 12. januara 2022. godine u 76. godini života. Njegova najmlađa ćerka Dijana oglasila se tada putem Fejsbuka kako bi potvrdila tužnu vest.
Meat Loaf
Michael Lee Aday, poznat kao Meat Loaf, bio je američki rock pevač i glumac snažnog, širokog raspona glasa, poznat po svojim teatralnim live nastupima. Njegova trilogija “Bat Out of Hell” (“Bat Out of Hell” (1977.), “Bat Out of Hell II: Back into Hell” (1993.) i “Bat Out of Hell III: The Monster Is Loose” (2006.) — prodata je u više od 100 miliona primeraka širom sveta. Prvi album zadržao se na listama više od devet godina, a od 2016. i dalje se prodavao u oko 200.000 primeraka godišnje i nalazi se na listi najprodavanijih albuma.
1994. osvojio je Grammy za najbolju solo rock vokalnu izvedbu za pesmu “I’d Do Anything for Love” te Brit Award u Ujedinjenom Kraljevstvu za najprodavaniji album i singl. Pojavio se u filmu Spice World iz 1997. i zauzeo je 23. mesto po broju nedelja provedenih na britanskim top listama 2006. godine. Zauzeo je 96. mesto na VH1-ovoj listi “100 najvećih izvođača hard rocka”.
Aday se pojavio u više od 50 filmova i televizijskih emisija. Njegove filmske uloge uključuju Eddieja u “The Rocky Horror Picture Show” (1975.) i Roberta Paulsena u “Fight Clubu” (1999.). Njegov rani rad na pozornici uključivao je dvostruke uloge u originalnoj brodvejskoj postavi “The Rocky Horror Show”. Takođe se pojavio u mjuziklu “Hair”, na Broadwayu i izvan njega. Meat Loaf je preminuo 20. januara.
Aki Rahimovski
22. januara, napustio nas je Aki Rahimovski, jedan od najvećih vokalnih interpretatora, frontmen Parnog valjka i neumorni umetnik koji je kroz pet decenija karijere svojim jedinstvenim glasom i neumornom energijom izvedbe obeležio živote svih generacija. U karijeri koja je trajala decenijama Parni valjak objavio je 16 studijskih albuma i brojna druga izdanja. Aki Rahimovski s grupom Parni valjak osvojio je i brojne nagrade, uključujući i 6 Porina za album “Buđenje” koji je objavljen 1993. godine.
Marko Brecelj
4. februara nas je napustio Marko Brecelj, frontmen grupe Buldožer.
Marko Brecelj je bio prisutan na umetničkoj sceni skoro 50 godina, a za to vreme je objavio solo album „Coctail“, na kojem je sarađivao sa legendarnim Bojanom Adamičem, i tri ploče sa rok grupom Buldožer, u kojoj je radio kao tekstopisac i frontmen. Napisao je i muziku za film „Živi bili pa vidim“ i za njega dobio Zlatnu arenu u Puli. 1991. godine preuzima upravljanje Omladinskim kulturno-društvenim i multimedijalnim centrom u Kopru i osniva Udruženje prijatelja umerenog napretka.
Predrag Vranešević
Velikan novosadske muzičke scene Predrag Peđa Vranešević preminuo je 6. februara u Novom Sadu u 76. godini. Predrag Peđa Vranešević, poznat po sastavu Laboratorija zvuka, koju je osnovao sa bratom Mladenom, preminuo je posle duge i teške bolesti.
Ostaje upamćen kao jedna od najkreativnijih ličnosti moderne novosadske kulturne scene, koja se formirala tokom šezdesetih i sedamdesetih, inspirisana podjednako popularnom muzikom svog doba i avangardnom umetnošću. Njegov veliki opus obuhvata inovativnu rok, filmsku i pozorišnu muziku, kao i scenska dela.
Ian McDonald
Multiinstrumentalista Ian McDonald, koji je zajedno osim hard rock legendi Foreigner bio suosnivač i veoma uticajne prog grupe King Crimson, preminuo je u 75. godini.
Prema rečima predstavnika, McDonald je „preminuo mirno 9. februara 2022. u svojoj kući u Njujorku, okružen porodicom“. Uzrok smrti nije zvanično saopšten.
Mark Lanegan
Lanegan je bio jedan od grunge pionira kao frontman benda Screaming Trees od 1985. do njihova raspada 2000. Bend je objavio nekoliko albuma, te hitove od kojih je nama najbliže srcu prirastao “Nearly Lost You” koji je završio i na kultnom soundtracku filma “Singles” koji je postao i vredan dokument grunge ere.
Nanizao je i 12 solo albuma, uključujući “Straight Songs of Sorrow” iz 2020., a svoje autorske kapacitete je preneo i na knjige kojih je napisao pet od kojih je zadnja “Devil in a Coma” koji su bolnički memoari gde je bio 2021. od posledica COVID virusa koja su mu ostavila i velika oštećenja.
Lanegan je bio i bitan član grupe Queens of the Stone Age s kojima je tokom godina snimio pet albuma uključujući i hit albume “Rated R” i “Songs of the Deaf”. Bend je napustio 2014. godine, ali je ipak nastavio da sarađuje sa njima. Sarađivao je kroz svoju veliku karijeru s nizom imena, no osim nabrojenih, najviše se ističu dugotrajne saradnje s Isobel Cambell i The Gutter Twins.
Taylor Hawkins
Dugogodišnji bubnjar jedne od najatraktivnijih rock grupa današnjice, Foo Fighters, preminuo je sa samo 50 godina. Hawkins je bio deo benda od samih početaka, odnosno, tri godine od formiranja benda. Preuzeo je ulogu bubnjara od Williama Goldsmitha 1997. kojom prilikom je Dave Grohl i objavio kako Hawkins preuzima ulogu bubnjara za album “The Colour and the Shape” koji je postao i hit album benda.
Kad su Hawkinsa pitali kako je dospeo u bend tada već poznatog Grohla koji je krenuo u novu avanturu nakon Nirvane, Hawkins je rekao kako je saznao da Foo Fightersi traže bubnjara, kako je iskopao broj telefona Grohla i javio mu “Ja ću bubnjati za bend!” Hawkins je pre toga svirao na turneji za Alanis Morissette.
Članovi benda Foo Fighters odali su počast svom preminulom bubnjaru Tayloru Hawkinsu koncertima na londonskom stadionu Wembley i u Los Anđelesu na Kia Forumu, na kojim su učestvovale brojne zvezde iz sveta muzike, a pesmu “My Hero” je tada uz Foo Fighterse odsvirao Hawkinsov 16-godišnji sin Shane Hawkins.
Trevor Strnad
Trevor Strnad, frontmen melodičnog death metal benda The Black Dahlia Murder, preminuo je u 41. godini ove godine.
Smrt muzičara potvrdio je bend, koji je tu vest podelio u izjavi na Instagramu.
„Sa dubokom tugom objavljujemo da je preminuo Trevor Scott Strnad“, napisali su The Black Dahlia Murder. “Voljenog sina, brata i Šeparda dobrih vremena, voleli su svi koji su ga sreli.”
Nastavili su: „Šetajuća enciklopedija svih stvari o muzici. Bio je nežan, pisac i zaista jedan od najvećih svetskih zabavljača. Njegovi tekstovi pružili su svetu priče i čarolije, užas i hir. Njegov život je postojao da bude tvoj šou.”
Iako nije otkriven zvanični uzrok smrti, bend je na kraju svog posta napisao broj telefona za Nacionalnu liniju za prevenciju samoubistava.
Igor Starović
Frontmen popularne grupe Divlji kesten Igor Starović preminuo je 17. maja ove godine posle kraće bolesti, u 56. godini.
Igor je proveo 10 godina u bendu Divlji kesten gde je bio pevač, kompozitor i aranžer. Grupa je nastala 1992. godine za vreme rata i odmah su postali miljenici publike. Snimili su pet albuma iza kojih su ostali veliki hitovi: “Suze krijem, same teku”, “Ti si moja muzika”, “Kristina”, “Zorane, Zorane”, “Nataša”, “Gori, gori, srce moje”…
Grupa je uživala veliku popularnost, održali su na hiljade koncerata širom zemlje i sveta, osvajali brojne muzičke nagrade. Pre nešto više od godinu dana Igor i grupa Divlji kesten dobili su priznanje “Beogradski pobednik” za “doprinos i očuvanje tradicije u pop muzici”.
Igor Starović je, inače, po obrazovanju bio diplomirani arheolog, a ovu pasiju negovao je do kraja života. Uz muziku i arheologiju njegova velika ljubav bila je i košarka.
Andy Fletcher
Andy “Fletch” Fletcher, punim imenom Andrew John Leonard Fletcher, klavijaturista i jedan od osnivača britanskog elektroničkog sastava Depeche Mode, preminuo je ove godine u 60. godini.
Fletcher je rođen 1961. u Nottinghamu u Engleskoj. Njegova porodica se preselila u Basildon, gde se sprijateljio s Vinceom Clarkeom. Par je osnovao bend No Romance in China, a nedugo zatim Fletcher i Clarke upoznaju Martina Gorea i kreće novi projekat Composition of Sound, a 1980. nadodaje se frontmen Dave Gahan i nastaje Depeche Mode.
Fletcher je svirao na svim studijskim albumima Depeche Modea, no budući da nije pevač ili glavni tekstopisac, Fletchera su u kasnijim godinama obožavatelji često smatrali menadžerom unutar benda, koji se brine o poslovnoj strani grupe zaslužne za prodaju više od 100 miliona ploča širom sveta.
Milorad Džeri Džmerković
Milorad Džeri Džmerković, poznati klavijaturista koji je bio član poznatih grupa kao što su Slomljena Stakla i Kerber preminuo je ovog septembra.
Džeri je jako dugo bio bolestan ali niko se nije nadao ovom ishodu. Tužnu vest prva je objavila njegova supruga na društvenim mrežama.
Coolio
Ikona repa pravog imena Artis Leon Ivey Jr, preminuo je u 59. godini života u Los Angelesu. Rođen 1963., doselio se u Kaliforniju gde se školovao. Kao maloletni prestupnik i zavisnik, odlučio je da promeniti svoj život i posveti se boljoj budućnosti. Nakon te odluke, okrenuo se muzici kako bi pobegao od svih životnih nedaća i do kraja ostao u njoj.
Singl “Gangsta’s Paradise” nastao je 1995. Nakon tri nedelje završio je na prvom mestu Billboardove liste i postao glavni spot na MTV-u i radio stanicama. Godinu nakon, “Gangsta’s Paradise” je Cooliu donio Grammy za najbolju solo rep izvedbu.
Dan McCafferty
Dan McCafferty, originalni i dugogodišnji pevač grupe Nazareth, preminuo je ove godine u 76. godini.
Vest o pevačevoj smrti je na društvenim mrežama Nazaretha podelio basista Pete Agnew, koji je jedini originalni član benda koji je još uvek sa grupom.
McCafferty i Agnew su bili deo originalne postave benda, koja je uključivala gitaristu Manny Charltona i bubnjara Darrell Sweeta. Tokom godina bilo bi mnogo promena u postavi, ali McCafferty i Agnew su ostali sve dok pevač nije napustio bend 2013. godine, otkrivši da se povlači zbog lošeg zdravlja.
Christine McVie
Christine McVie, pevačica i tekstopisac koju će istorija pamtiti kao dugotrajnu članicu legendarnih Fleetwood Mac koja je i vokal iza nekoliko najvažnijih pesama benda – umrla je u 79. godini ove godine.
McVie je “mirno preminula jutros, 30. novembra 2022., u bolnici, nakon kratke bolesti. Bila je u društvu svoje porodice”, stajalo je u saopštenju. “Ljubazno vas molimo da poštujete privatnost porodice u ovom veoma bolnom trenutku i želeli bismo da svi zadrže Christine u svojim srcima i da se sećaju života neverovatnog ljudskog bića i cenjenog muzičara kojeg su svi voleli.”
Irene Cara
Irene Cara, Oskarom nagrađena pevačica pesama “Fame” i “Flashdance”, umrla je ove godine u 63. godini.
“Sa dubokom tugom u ime njene porodice objavljujem smrt Irene Cara”, napisala je publicistkinja Judith A. Moose.
Cara se bavila muzikom, plesom i glumom još kao dete i pojavljivala se na sceni i televiziji, uključujući nastupe na PBS-u i u emisiji Johnny Carson-a “The Tonight Show”.
Ipak, slavu je stekla kada je 1980. dobila ulogu u mjuziklu “Fame”. Prvobitno je dobila ulogu plesačice, ali je potom za nju napisana uloga Coco Hernandez i otpevala je naslovnu numeru.
Massimo
Massimo Savić, jedan od najvećih hrvatskih muzičara, preminuo je u Vinogradskoj bolnici gde se lečio od karcinoma pluća, imao je 61 godinu.
U srednjoj školi s Brankom Terzićem, Vedranom Čupićem i Emilom Krnjićem osniva grupu Dorian Gray. Godine 1983., kao vođa legendarne grupe Dorian Gray izdaje prvi – “Sjaj u tami”, te dve godine kasnije drugi album “Za tvoje oči”.
Nakon raspada Dorian Graya Massimo Savić započinje uspešnu samostalnu karijeru i objavljuje četiri albuma u saradnji sa Zrinkom Tutićem. Sledi zaokret u karijeri i art pop i rock projekti poput albuma na engleskom jeziku “Elements” ili vokal u grupi Metal Guru, uz istovremeno objavljivanje petog albuma u saradnji s Tutićem – “Benzina” 1995. godine, upravo u vreme vrhunca “dance” muzike. Kao vokalni solista je nastupao na tri takmičenja Jugovizija, “kvalifikacijama” za Pesmu Eurovizije i to 1987., 1989. i 1990. gdje ostvaruje jako zapažene rezultate, dvaput 2. mesto te jedno 8. mesto.
Uzlazna putanja karijere počela je 2002., kad je potpisao ugovor s Aquarius Recordsom koji mu izdaje album “Vještina”. Željan povratka u bend polako je okupio ekipu. “Alkemičari” se okupljaju i pevač kreće sa serijom koncerata. Nastaje album “Vještina II”. Albumi su to koji su ga vratili u sam vrh pop-rock muzike. Sredinom 2011. godine, Massimo objavljuje ogroman hit “Iz jednog pogleda”
Nešto manje od dva meseca pred smrt je održao koncert karijere u Areni Zagreb.
Maxi Jazz
Pevač i producent čije je pravo ime bilo Maxwell Fraser, bio je glavni vokal grupe koja je najpoznatija po klupskom klasiku “Insomnia”.
Rođen u Brixtonu, Jazz je takođe bio predvodnik benda Maxi Jazz & The E-Type Boys i objavljivao je muziku sa grupom Soul Food Cafe.
Faithless su osnovani 1995. i bili su pioniri stadionske dance muzike. Predvodili su neke od najvećih svetskih festivala, uključujući Glastonbury, a 2002. su se popeli na pozornicu Pyramid. Bili su nominovani za najbolju plesnu izvedbu u Velikoj Britaniji na Brit Awards 1999. i 2002.
Bend se razišao 2011., ali se vratio kako bi objavio novi studijski album gotovo dve decenije kasnije kasnije, tokom pandemije. No, nije im se pridružio Jazz, koji je osnovao još jedan bend, Maxi Jazz & The E-Type Boys.
Ovde pogledajte koga smo još izgubili u prethodnoj godini osim pomenutih ličnosti.